Spiritus

Fles spiritus

Spiritus: sterk geurend, goed om mee schoon te maken, en vreselijk brandbaar. Er staat niet voor niets een gevarendriehoekje op de bekende blauwe flessen. Maar wat betekent ‘spiritus’ eigenlijk? Gewoon, in onze taal, maar ook in christelijk opzicht?

In die blauwe flessen zit het. Het heeft een sterke geur. Je zult het ongetwijfeld kennen. De ramen worden er mooi schoon van. Een flinke scheut door een emmer water is voldoende. Sterk spul. Vreselijk brandbaar ook. Je hoeft er maar even een brandende lucifer bij te houden of… Prima spul om de barbecue mee aan te maken. Je hebt daar ook van die witte aanmaakblokjes voor. Die ruiken naar spiritus. Daar zit het dus in verwerkt. De geur verraadt dat.

Spiritus. ‘Brandwater’, zeggen de Vlamingen. Gevaarlijk spul dus ook. Je kunt er mee schoonmaken, maar waag het niet om er een sigaret bij aan te steken (sowieso niet verstandig). En als je niet weet of je er mee van doen hebt, dan maakt de geur je dat wel duidelijk. Bovendien staat er op het etiket zo’n gevarendriehoek, dus een gewaarschuwd mens telt voor twee.

Wat betekent ‘spiritus’?

Wat betekent ‘spiritus’ eigenlijk? Het is een Latijns woord en het betekent ‘geest’. Het woordenboek zegt dat spiritus geestrijk vocht is. Dus dat er een soort sterke werking van uit gaat. Dat klopt ook wel, want in het woord ‘spiritus’ zit het woord ‘spirit’. En dat betekent zoiets als ‘geestkracht’. Dus als je met spiritus te maken hebt, gaat het over iets wat sterk werkt en geurt en waar je voorzichtig mee om moet gaan, omdat het makkelijk ontvlambaar is.

Het bruggetje naar christelijk geloof is niet zo moeilijk, want daarin gaat het ook over ‘spiritus’ (geest). In oude Latijnse kerktaal kom je het tegen als ‘Spiritus Sanctus’ (heilige Geest) en ‘Veni Creator Spiritus’ (Kom, Schepper Geest). Maar wat heeft dat dan met spiritus als brandwater te maken? Daarover wil ik het volgende vertellen.

Wie is de heilige Geest?

We staan vlak voor de Pinksterdagen. Pinksteren is het feest van de heilige Geest. Maar wie is de heilige Geest? Je kunt in ieder geval iets over de heilige Geest te weten komen door te letten op wat Hij doet

Zo wordt in de Bijbel bijvoorbeeld van Jozef gezegd dat de Geest van God in hem was, omdat hij de dromen van de farao zo goed kon uitleggen (Genesis 41:38). Die man had dus een helder inzicht, een scherpe blik. Je zou kunnen zeggen: zoals spiritus de ramen schoon maakt, zo maakt de Spiritus van God je eigen vensters op de wereld helder. Hij geeft je goed inzicht, een scherpe visie.

De apostel Paulus, die zich sterk door de Geest van God gedreven weet, zegt dat wij een aangename geur van Christus zijn en zelfs dat wij de wierook zijn die Christus brandt voor God (2 Korintiërs 2:14-15). Je zou kunnen zeggen: waar de Spiritus van God werkt, daar ‘ruik’ je Hem. Zoals spiritus zich door z’n geur verraadt.

Aangeraakt door de Geest

De leerlingen van Jezus maakten mee dat zij op het Pinksterfeest door de Geest van God aangeraakt werden. Tongen als van vuur verdeelden zich over hen, staat er in Handelingen 2. En als je verder leest, kom je onder de indruk van hun vurigheid en enthousiasme.
Zoals spiritus brandbaar spul is, zo kan de Spiritus van God het smeulend vuurtje van je geloof doen oplaaien tot een hartstochtelijk vuur en heel je leven in vuur en vlam zetten.

Kijk eens deze afbeelding bij deze tekst. We zien twee mensen. Fakkeldragers zijn het. Ze houden de fakkel van geloof brandende. Een man en een vrouw. Want geloof is niet alleen een mannenzaak of vrouwenzaak, maar zaak voor beiden. Het zijn ook atleten. Ze lopen een wedloop. En daarmee het vuur uit hun sloffen, zoals de Geest je daartoe aan kan zetten. “Laten we met volharding de wedloop lopen, die voor ons ligt”, zegt Hebreeën 12:1.

Tegelijk worden die twee mensen omgeven door een duif, met een tak in zijn snavel. Verwijzend naar de geschiedenis van Noach, waar de duif, na de zondvloed, met een olijftak kwam aanvliegen, ten teken dat er nieuw leven en een nieuwe toekomst was (Genesis 8:11). Die tak verwijst zo naar het nieuwe leven, dat God voor ons aan het bouwen is. Waar Jezus de eerste betrouwbare Getuige van werd, toen Hij opstond uit de dood. Met Pasen vierden we het. Jezus, als groene twijg van Gods Koninkrijk, in vogelvlucht aangedragen door de Geest.

Want daar verwijst die duif in de afbeelding naar. De Geest van God wordt in de Bijbel vaak met een vogel of een duif vergeleken. Zo zweefde Hij over de woeste wateren, toen God de aarde schiep (Genesis 1:2). En toen Jezus gedoopt werd, daalde de Geest als een duif op Hem neer (Matteüs 3:16).

Afhankelijkheid, verlangen, en bescherming

Als je goed naar die afbeelding kijkt, is het alsof die duif vaart geeft aan die twee fakkeldragers. Alsof hun enthousiasme en verlangen een hoge vlucht nemen. Een vlucht, een vaart overigens, die tegelijk wel weer bepaald wordt door die duif. Dat is goed om te weten. Er mag weliswaar van je verwacht worden dat je ‘gaat voor’ het Koninkrijk van God, maar tegelijk ben je daarin afhankelijk van die duif, van de Spiritus van God. Die bepaalt jouw vaart, jouw vlucht, jouw wedloop. Passend bij jouw leven. Opdat je noch buiten je schoenen zou gaan lopen, noch bij de pakken neer zou gaan zitten.

De Spiritus van God doet je zo branden van verlangen en hartstocht, verspreidt de geur van jouw fakkel en zorgt dat je je visie en inzicht helder houdt. God zij dank hoef je dat dus niet allemaal zelf te doen. Zoals dat lied zegt: ‘dan zweef ik op de wind, gedragen door uw Geest…’

Er zit ook iets van omringende bescherming in die afbeelding. Verbonden met Psalm 91, waar gezegd wordt: ‘Hij zal je beschermen met zijn vleugels; onder zijn wieken vind je een toevlucht’. Ik denk aan dat mooie lied: ‘O laat Gods Zoon je thans omhullen met zijn liefde en zijn Geest’.

Pinksteren kan zo dus een boeiend feest worden! Wees voorzichtig met spiritus, maar enthousiast met Spiritus.

Goede dagen gewenst!

Ds. Gert Oostermann

Laat een bericht achter

*